Kader Nedir Ne Değildir?

A
a

Bu günlerde internet ortamında paylaşılan bazı mesajları görünce, insanımızın büyük çoğunluğundaki kader anlayışının Kur’an la çeliştiğini fark ettim. Bu yanlış anlayışlara göre insan, kaderin elinde, rüzgârın önündeki yaprak gibidir. Müdahale etmesi ve değiştirmesi mümkün değildir. Aslında iradesiz varlıkların kaderi ne ise iradeli varlıkların kaderi de aynıdır, gibi çarpık anlayışın kur’an a uymadığını Kur’an ehli insanlar bilirler. Bu anlayışlara en güzel cevap niteliğindeki İslamoğlu’nun ‘’ Kader Risalesi ve Şerhi’’ isimli kitabından bir alıntı yapmayı uygun buldum. Faydalı olacağını umut ediyorum.  

Allah her şeye kadir olandır. (ve hüve alâ külli şeyin kadîr)  

Yüce Allah’ın bir şeyi takdir etmesi, o şeyi bir ‘’ölçü’’ ile yapıp, ona bir ‘’yasa, kanun, durum, zaman, mekân, süre’’ tayin etmesidir. ‘’O’nun takdirinin dışında hiçbir şey yoktur’’ demek, O hiçbir şeyi başıboş ve gelişi güzel yaratmamıştır demektir. Yarattığı her şeyi bir ‘’kader’’ (ölçü) ile yaratmak da O’nun takdiridir.  

Allah görünen ve görünmeyen iradesiz varlıkların kaderini koyduğu yasalara tabi kılmıştır. Vahiy o yasalara ‘’Allah’ın sünneti’’ (sünnetullah) adını verir. Allah’ın sünnetinde asla bir değişme ve bozulma olmaz. İradesiz bir varlığın tabi olduğu kader, sünnetullahtır. Buna statik kader (değişmeyen kader) adını verebiliriz.  

İnsan gibi iradeli varlıklara gelince:  

1.          İradeleri dışında kalan olaylar ve durumla: insanın DNA sı, RNA sı, kan gurubu, gen haritası, rengi ve boyu gibi birçok husus, iradesinin dışında gerçekleşir. Bunlarda, tıpkı yukarıdakiler gibi, Allah’ın sünnetine ve takdirine bağlıdır. Yani bunlarda statik (değişmeyen) kaderdir. İnsanın bu alana müdahalesi mümkün değildir.  

2.          İradelerinin alanına giren olaylar ve durumlar: Allah iradeli eylemlerin kaderini, emanet ettiği iradeye bağlamıştır. İradenin kendisi Allah’ın kaderidir. İnsan iradeli eylemlerinden sorumludur. Onu sorumlu tutan da, iradeyi ona emanet eden Allah’tır. İradeli eylemler alanında insanın kaderi seçmektir. Buna da dinamik kader (değişen kader) adını verebiliriz.  

Yüce Allah, en güzel kıvamda yarattığı insanın dilemesini dilemiştir. Bunun için kendi külli iradesinin içine insanın cüz’i iradesini koymuştur. Külli fiilinin içine insanın cüz’î filini koymuştur. Böylece insanın fiili ile kendi fiili arasında bağ kurmuş ve insana değer vermiştir. İnsanı, zamanın nesnesi olmaktan çıkarıp öznesi yapmıştır. İnsan bu sayede Allah ile birlikte tarih yazma şerefine nail olmuştur.  

Sözün özü Rabbin sözüdür. Biz fanilerin sözü, ancak ve ancak, baki olan Allah’ın sözünün altına düşülmüş bir dip not mesabesindedir.  

Yüce Allah ‘’ Dilediğim iman eder dilediğim küfreder’’ demedi  

‘’Dileyen iman etsin dileyen küfretsin’ dedi. (Kehf suresi 29.ayet)  

Yüce Allah, ‘’Hidayetiniz ve dalaletiniz yazgınıza (kaderinize) bağlıdır’’ demedi.  

‘’Kim hidayete ererse kendi lehine ermiş olur. Kimde dalalete saparsa kendi aleyhine sapmış olur’’ dedi. (İsra suresi 15.ayet) Ayrıca ayetin devamında  ‘’Hiçbir günahkâr başkasının günahını yüklenmez. Biz peygamber göndermedikçe hiçbir kimseye azap etmeyiz.’’ Buyuruyor. (Yani Peygamber göndermek suretiyle insanların neye tabi olacakları ve nelerden kaçınacakları insanlara bildirilmiş ve insanların ileri süreceği bir bahaneleri kalmamıştır.)  

Yüce Allah; ‘’ isteyip istememeniz fark etmez, ne yazdımsa o olacak’’ demedi.  

‘’Benden isteyin ki vereyim ‘’ dedi. (Mümin suresi 60. Ayet)  

Yüce Allah; ‘’Sizler benim yazdığım istikamette gitmek zorundasınız’’ demedi.  

‘’Dileyen istikamet üzere bir yol tutsun ‘’ dedi. ( Tekvir suresi 28.ayet)  

Yüce Allah; ‘’Başınıza gelenler benim size yazdığım yüzündendir ‘’ demedi.  

‘’Kendi yüzünüzdendir.’’ Dedi (Al-i imran suresi 165.ayet) ayrıca Nisa 79. Ve Şura 30. Ayetlere de bakılabilir.  

Yüce Allah; ‘’ Biz her insanın çabasını kendi kaderine bağlı kıldık’’ demedi.  

Tam aksine ‘’Biz her insanın kaderini kendi çabasına bağlı kıldık’’ dedi. (İsra suresi 13.ayet)  

Yüce Allah; ‘’Ben değiştirmeden siz değiştiremezsiniz ‘’ demedi.  

‘’Bir kavim kendini değiştirmeden Allah onlar hakkındaki hükmünü değiştirmez’’ buyurdu. (Ra’d suresi 11.ayet)  

Yüce Allah; ‘’ Benim kendilerine imanı ve salih ameli yazdıklarım kurtulmuştur’’ demedi.  

‘’İman edenler, salih amel işleyenler, hakkı ve sabrı tavsiye edenler kurtulmuştur’’ dedi. (Asr suresi 3.ayet)  

Bazılar Allah’ın bir dediğine inanıyor, bir dediğine inanmıyor. Allah’ın her şeyi yazdığına inanıyor. (En’am suresi 59. ayete bakınız) ama “Allah dilediğini siler”(13/39) kelamına inanmakta zorlanıyor. O’nun yazma gücüne inanıyor. Yazdığını bozma gücüne inanmıyor. Bazıları Allah’ı hükmünün mahkûmu görüyor, hükmünün hâkimi göremiyor.  

 Kimisi kaderciliğine mazeret olarak Allah’ın ilmini gösteriyor.  Böyle yapanlar, Allah’ı kendi bilgisine mahkûm ettiklerinin farkına dahi varmıyorlar. “ve hüve hallakul alîm”(Yasin 36/81) “O hallaktır, Alîmdir) Allah’ın hallak oluşuna iman etmek onun her şeyi yazıp bir köşeye çekildiğini kabul etmemektedir. Zira O, her an hayata ve varlığa aktif müdahildir. (Rahman 55/29) Allah’ın hallak oluşuna iman etmek, O’nun irade, akıl ve vicdan verdiği insanın hayatının ta içinde olduğuna iman etmektir. Buna iman etmek ise, kulun iradeli fiillerinin hallak olan Allah’ın bir sonra ki yaratışına sebep teşkil ettiğine iman etmektir. Buna iman etmek, an’a (zamana) mahkûm olmamaktır. Bu an ister geçmişe, ister bugüne, ister geleceğe ait olsun; hiçbirine mahkûm olmamaktır. Nefsine dönüp “ Eğer sen yaparsan, hallak olan Allah, senin yaptığına uygun bir yaratılışla, hayata müdahale edecek yaratışını yenileyecektir.” diye inanmaktır. Zira o, akıl ve irade ile imtihan ettiği insanın emeğine saygı duyandır. “ İnsan için sadece çalışmasının karşılığı vardır.” (Necm 53/59)  

 Ey insan! Allah sana emanet ettiği iradeye saygı duyuyor ve senin emeğini takdir ediyor.  Sende kendi iradene saygı duy, kendi emeğine saygısızlık etme! Etme ki, Nemrutlara, Firavunlara, Ebu Leheblere, özetle zalimlere ve ceberrut yönetimlere gün doğmasın. Emeğe saygısızlık edersen, Allah’a saygısızlık etmiş olursun. Zira sen, bizzat Allah’ın emeğisin. 

Selam ve dua ile 

1000
icon
Faydalı 12 Nisan 2018 16:16

Eyvallah Necati hocam. Aynen dediğin gibi selamlar saygılar

0 0 Cevap Yaz
Necati Yilmaz 12 Nisan 2018 13:01

Canım, ben kaderi Allah in "omuş olacak her şeyi bimesi" yani ilim sıfatı olarak anlıyorum."Tarihi kader inancının" ise iktidarların kendi zulumlerini meşrulaştırmak için uydurulduğunu düşünüyorum .....Konuya duyarliliginiz için sizi kutluyorum.Selam ede başarılar dilerim.

0 0 Cevap Yaz
e-gazete E-GAZETE
hava durumu HAVA DURUMU
anket ANKET

sayfalar SAYFALAR
arşiv HABER ARŞİVİ
linkler LİNKLER
Bu haber ilginizi çekebilir! Kapat

Kırşehir'in Güncel Haberleri